ചെമ്മന്തിട്ട ഭഗവതി ക്ഷേത്ര കാർത്തിക മഹോത്സവം
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കരുളായിയുടെ സാംസ്കാരിക അടയാളമായ ചെമ്മന്തിട്ട ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് കാർത്തിക മഹോത്സവം. നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആചാരങ്ങളും ഉത്സവ രീതികളും മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമാണ്.
കാർത്തിക മഹോത്സവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. സങ്കല്പവും പ്രതിഷ്ഠയും
ചെമ്മന്തിട്ട ഭഗവതി സങ്കല്പത്തിൽ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകതയാണ്. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ പ്രഭാമണ്ഡലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പീഠത്തിലാണ് ഭഗവതി കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവതിയെ ബാലരൂപത്തിലും സുമ്യരൂപത്തിലുമാണ് ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്.
2. പാട്ടുത്സവം
മഹോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്ന പ്രധാന ചടങ്ങാണ് പാട്ടുത്സവം. ഭഗവതിയുടെ സ്തുതികൾ പാടി കുറുപ്പന്മാർ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടത്തുന്ന ഈ ചടങ്ങ് മൂന്ന് മുതൽ ഏഴ് ദിവസങ്ങൾ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്. പ്രകൃതിയുമായി ഇഴചേർന്നു നിൽക്കുന്ന ഈ അനുഷ്ഠാനം നാടിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു.
3. ഉത്സവത്തിലെ ലളിതമായ ആചാരങ്ങൾ
ദേവി ശിശുവാണെന്ന വിശ്വാസമുള്ളതിനാൽ, ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവങ്ങൾക്ക് മറ്റ് പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാറുള്ള ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പ്, വെടിക്കെട്ട്, ആർപ്പുവിളി എന്നിവ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ബഹളങ്ങളില്ലാത്ത, ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ആചാരങ്ങളാണ് കാർത്തിക മഹോത്സവത്തിന്റെ സവിശേഷത.
4. സാമൂഹിക ഐക്യം
കരുളായിയിലെ വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ ഉത്സവം. ചരിത്രപരമായി നിലമ്പൂർ, അമരമ്പലം കോവിലകങ്ങളുമായും പ്രാദേശിക കർഷക സമൂഹവുമായും ഈ ഉത്സവത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. പഴയകാലത്ത് പ്രദേശത്തെ എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളും ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന പ്രധാന സാംസ്കാരിക വേദി കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.
5. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ
കളമെഴുത്തും പാട്ടും: വിവിധ വർണ്ണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ദേവിയുടെ രൂപം മണ്ണിൽ വരച്ച് നടത്തുന്ന അനുഷ്ഠാനം.
ദീപാലങ്കാരം: കാർത്തിക നാളിൽ ക്ഷേത്രവും പരിസരവും ചിരാതുകൾ തെളിയിച്ച് ദീപ്തമാക്കുന്നു.
പ്രസാദ ഊട്ട്: ഉത്സവത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിപുലമായ അന്നദാനവും നടക്കാറുണ്ട്.
പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിളിച്ചോതുന്ന കരുളായി ചെമ്മന്തിട്ട കാർത്തിക മഹോത്സവം മലബാറിലെ തനതായ ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളുടെ ഒരു നേർച്ചിത്രമാണ്.